Beenmerg kanker is een ernstige ziekte waarbij de cellen in het beenmerg zich op een verkeerde manier gaan delen. Bij deze ziekte werkt het beenmerg niet meer zoals het hoort, en dat heeft gevolgen voor het hele lichaam. Er zijn verschillende vormen van beenmergkanker. Multipel myeloom (ook wel de ziekte van Kahler) en Waldenström zijn bekende vormen. Deze blog legt uit wat beenmergkanker is, wat je mogelijk merkt als je het hebt, wat de oorzaken zijn en hoe artsen het behandelen.
Wat gebeurt er in het beenmerg bij kanker
Het beenmerg is een zacht, sponsachtig weefsel in de binnenkant van je botten. Hier worden nieuwe bloedcellen gemaakt. Gezond beenmerg zorgt ervoor dat je lichaam genoeg rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes heeft. Bij beenmergkanker gaat het fout bij het delen van bepaalde cellen. Bijvoorbeeld bij multipel myeloom gaan plasmacellen, een soort witte bloedcellen, zich ongecontroleerd vermenigvuldigen. Daardoor raakt het evenwicht in het beenmerg verstoord en kan het gezonde cellen verdringen. De gevolgen kunnen verschillen, maar vaak krijg je minder gezonde bloedcellen en kunnen de botten broos worden.
Herkennen van signalen en klachten
De klachten bij deze vorm van kanker komen meestal langzaam op. Veel mensen merken als eerste dat ze snel moe zijn. Dit komt doordat er te weinig rode bloedcellen zijn, waardoor het zuurstoftransport minder goed gaat. Andere klachten kunnen zijn:
- botpijn, vooral in de rug of ribben
- onverwachte botbreuken
- veel infecties doordat de afweer niet goed werkt
- blauwe plekken of bloedingen
- gewichtsverlies
- Ook kunnen er problemen ontstaan met de nieren.
Niet iedereen krijgt alle klachten. De symptomen kunnen verschillen per persoon en per vorm van de ziekte. Het is soms lastig te herkennen, omdat veel klachten ook bij andere aandoeningen voorkomen.
Oorzaken van beenmerg kanker en wie het kan krijgen
Waarom iemand beenmergkanker krijgt, is vaak niet duidelijk. Wel is bekend dat de kans groter wordt als je ouder bent; het komt het meest voor bij mensen van zestig jaar en ouder. Erfelijkheid speelt meestal geen grote rol. Soms is er sprake van een verstoring van het afweersysteem. Langdurige blootstelling aan bepaalde stoffen, zoals bestrijdingsmiddelen, kan het risico verhogen. Ook kunnen eerdere behandelingen met chemotherapie het gevaar op latere leeftijd wat groter maken. Mannen krijgen beenmergkanker iets vaker dan vrouwen, maar bij beide geslachten komt het voor.
Onderzoek en behandelmogelijkheden
Als er een vermoeden is van beenmergkanker, doet de arts bloedonderzoek en vaak een beenmergpunctie. Daarbij wordt een beetje beenmerg weggehaald met een naald om het te onderzoeken. Zo kunnen artsen zeker weten of het gaat om deze ziekte en welk type het is. De behandeling hangt af van de soort kanker, hoe vergevorderd het is en hoe fit je bent. Mogelijke behandelingen zijn chemotherapie, medicijnen die het afweersysteem beïnvloeden, bestralingen en soms een stamceltransplantatie. Het doel van de behandeling is vaak om de ziekte zoveel mogelijk te remmen en klachten te verminderen. Genezing is niet altijd mogelijk, zeker niet bij de chronische vormen. Wel kunnen veel mensen dankzij behandelingen langer en met minder klachten leven.
Leven met beenmerg kanker
Een diagnose als beenmergkanker heeft veel invloed op je dagelijks leven. Je wereld staat meestal op zijn kop. Het is normaal om je verdrietig of boos te voelen. Praten met familie, vrienden of een psycholoog kan helpen. Ook zijn er patiëntenverenigingen waar je terecht kunt voor steun en informatie. Je conditie kan door de behandelingen minder worden. Het is verstandig om goed te blijven eten, voorzichtig te zijn met lichamelijke inspanning en genoeg rust te nemen. Soms kun je ook begeleiding krijgen van een fysiotherapeut. Leven met deze ziekte vraagt veel aanpassing, maar met de juiste hulp kun je vaak toch veel dingen blijven doen die je belangrijk vindt.
Veelgestelde vragen over beenmerg kanker
Hoe wordt multipel myeloom vastgesteld? Bij multipel myeloom wordt er bloedonderzoek gedaan, soms urineonderzoek en meestal een beenmergpunctie. Hiermee kunnen artsen het type en de ernst van de ziekte bepalen.
Kan beenmergkanker genezen worden? Genezing is soms mogelijk bij bepaalde vormen, vooral als de ziekte vroeg wordt ontdekt en behandeld. Vaak is het doel van de behandeling om de ziekte te remmen en klachten te verminderen, zodat mensen langer met een betere kwaliteit van leven kunnen doorbrengen.
Wat zijn de bijwerkingen van de behandeling? Veel gebruikte behandelingen kunnen bijwerkingen geven zoals vermoeidheid, misselijkheid, haaruitval, meer vatbaarheid voor infecties en bloedarmoede. Niet iedereen krijgt dezelfde bijwerkingen, dat verschilt per behandeling en per persoon.
Is beenmergkanker besmettelijk? Deze ziekte is niet besmettelijk. Je kunt het niet krijgen door contact met iemand die het heeft.
Wat is het verschil tussen leukemie en beenmerg kanker? Leukemie is een vorm van kanker die begint in het beenmerg, maar het gaat vooral om problemen met witte bloedcellen. Beenmergkanker kan meerdere vormen hebben, waaronder multipel myeloom en Waldenström, en het kan verschillende cellen in het beenmerg treffen.